国際交流員コラム2026.7

これまでのコラムでは、2025年にネパールで起きた大規模な抗議運動を通して、人々がどのような変化を求めていたのかについて紹介をしてきました。今回は、2026年4月に首相に選出されたバレンドラ・シャハ[Balendra Shah]氏について紹介します。

バレンドラ・シャハ氏は、多くの人々から「バレン」の愛称で親しまれています。彼は政治家の家に生まれたわけではなく、カトマンズの大学で土木工学を学んだ後、インドのカルナータカ州の大学で構造工学の修士号を取得し、その後、ラッパーとしても活動しながら社会問題について積極的に発信してきていました。若い頃から自分の音楽やラップバトルなどを通して、汚職や社会の不平等に対して率直に意見を述べていたことから、多くの若者の共感と支持を集めるようになりました。

彼が全国的に注目を集めるきっかけとなったのが、2022年のカトマンズ[ネパールの首都]市長選挙です。当時のネパール政治は、長年同じような政常や政治家が中心となる状況が続いていました。多くの国民は政治への信頼を失い、不満を感じ、「新しい人物が国を変えてほしい」と考えていました。そのような中で、バレン氏は自身のFacebookページで無所属候補としてカトマンズ市長選挙に立候補することを発表しました。当初は、ラッパーとして知られていた彼の挑戦を意外に思う人もいましたが、多くの若者や市民の後押しを受けて市長に当選しました。

2025年の抗議活動では、若者を中心に「より透明な政治を実現してほしい」「汚職をなくしてほしい」「国内で安心して働ける環境をつくってほしい」などという声が広がりました。ネパールでは、多くの若者が仕事を求めて海外へおかなければならない状況が続いています。そのため、国の将来に対する不安を抱く人も少なくありませんでした。

こうした状況の中で、多くの人々はバレン氏に希望を見いだしました。彼は特定の権力や伝統的な政治勢力に依存せず、市民と同じ目線で話す姿勢を大切にしてきました。そのため、国民は彼を単なる政治家ではなく、「自分たちの声を耳に傾けてくれる代表」と考えるようになったのです。

もちろん、国を変えるためには、一人のリーダーだけでなく、多くの人々の協力が必要です。バレン氏の周りには、政治改革や社会の改善を目指すさまざまな人材が集まっています。それぞれが専門知識や経験を活かしながら、新しいネパールづくりに取り組んでいます。国民が期待しているのは、特定の人物による政治の実現です。今後、こうした人々がどのように協力しながら改革を進めていくのかに注目が集まっています。

यसअघिका स्तम्भहरूमा, हामीले सन् २०२५ मा नेपालमा भएका ठूला विरोध प्रदर्शनहरूका माध्यमबाट जनताले कस्तो प्रकारको परिवर्तन खोजिरहेका थिए भन्ने बारेमा चर्चा गरेका थियौं। यस पटक भने हामी सन् २०२६ को अप्रिलमा प्रधानमन्त्रीमा निर्वाचित हुनुभएका बालेन्द्र शाह (Balendra Shah) ज्यूको बारेमा जानकारी प्रस्तुत गर्नेछौं।

बालेन्द्र शाह ज्यूलाई धेरै मानिसहरूले माया गरेर "बालेन" नामले चिन्नुहुन्छ। उहाँ कुनै राजनीतिक परिवारमा जन्मनुभएको होइन। काठमाडौंको कलेजबाट सिभिल इन्जिनियरिङ (Civil Engineering) को अध्ययन पूरा गरेपछि, उहाँले भारतको कर्नाटक राज्यको एक विश्वविद्यालयबाट स्ट्रक्चरल इन्जिनियरिङ (Structural Engineering) मा स्नातकोत्तर (Master's Degree) हासिल गर्नुभयो। त्यसपछि, एक र्‍यापर (Rapper) को रूपमा सक्रिय रहँदै उहाँले सामाजिक मुद्दाहरूका बारेमा लगातार आवाज उठाउँदै आउनुभएको थियो। उहाँले सानै उमेरदेखि आफ्नो संगीत र र्‍याप ब्याटल (Rap Battle) मार्फत भ्रष्टाचार र सामाजिक असमानताका विरुद्ध प्रस्ट रूपमा आफ्ना विचारहरू व्यक्त गर्ने गर्नुहुन्थ्यो, जसले गर्दा उहाँले धेरै युवाहरूको सहानुभूति र समर्थन प्राप्त गर्नुभयो।

उहाँ देशभरि चर्चामा आउने मुख्य कारण सन् २०२२ को काठमाडौं (नेपालको राजधानी) महानगरपालिकाको मेयर निर्वाचन बन्यो। त्यतिबेला नेपालको राजनीतिमा वर्षौंदेखि उही पुराना दल र नेताहरू मात्रै केन्द्रमा थिए। धेरै नागरिकहरूले राजनीतिप्रतिको विश्वास गुमाइसकेका थिए र चरम असन्तुष्टिका बीच "कुनै नयाँ व्यक्ति आएर देश परिवर्तन गरिदिए हुन्थ्यो" भन्ने चाहना राखिरहेका थिए। यस्तै परिस्थितिमा, बालेन ज्यूले आफ्नो फेसबुक पेजमार्फत स्वतन्त्र उम्मेदवारका रूपमा काठमाडौंको मेयर पदमा चुनाव लड्ने घोषणा गर्नुभयो। सुरुमा त र्‍यापरका रूपमा चिनिएका उहाँको यो प्रयासलाई देखेर धेरै मानिसहरू अचम्ममा परे, तर धेरै युवा र नागरिकहरूको बलियो समर्थनका कारण उहाँ मेयर पदमा निर्वाचित हुन सफल हुनुभयो।

सन् २०२५ को विरोध प्रदर्शनका क्रममा विशेषगरी युवाहरूमाझ "अझ बढी पारदर्शी राजनीति हुनुपर्छ", "भ्रष्टाचारको अन्त्य हुनुपर्छ", र "स्वदेशमै ढुक्कसँग काम गर्ने वातावरण बन्नुपर्छ" भन्ने जस्ता आवाजहरू व्यापक रूपमा फैलिएका थिए。 नेपालमा अझै पनि धेरै युवाहरू रोजगारीको खोजीमा विदेशिनुपर्ने बाध्यता कायम छ। यसैले गर्दा देशको भविष्यप्रति चिन्तित र असुरक्षित महसुस गर्ने मानिसहरूको संख्या कम थिएन।
यस्तो अवस्थामा धेरै जनताले बालेन ज्यूमा एउटा ठूलो आशा देखे। उहाँ कुनै निश्चित शक्ति वा परम्परागत राजनीतिक दलहरूमा निर्भर नरही, नागरिकहरूसँग उनीहरूकै स्तरमा उभिएर कुरा गर्ने शैलीलाई महत्त्व दिनुहुन्छ। त्यसैले, जनताले उहाँलाई केवल एक नेता मात्र नभई, "आफ्नो आवाज सुनिदिने वास्तविक प्रतिनिधि" का रूपमा स्विकारेका छन्।

पक्कै पनि देश बदल्नका लागि एकजना मात्र नेता पर्याप्त हुँदैन, बरु धेरै मानिसहरूको सहकार्य आवश्यक पर्छ। बालेन ज्यूको वरिपरि हाल राजनीतिक सुधार र सामाजिक रूपान्तरणको लक्ष्य बोकेका विभिन्न क्षेत्रका दक्ष व्यक्तित्वहरू संकलन भइरहेको हुनुन्छ। उहाँहरू प्रत्येकले आफ्नो विशेषज्ञता र अनुभवको उपयोग गर्दै नयाँ नेपाल निर्माणको कार्यमा जुटिरहेको हुनुन्छ। जनताले पनि अब कुनै एक व्यक्तिविशेषमा मात्र सीमित राजनीति नभई संस्थागत र सामूहिक राजनीतिको अपेक्षा गरिरहेका छन्। आगामी दिनमा यी व्यक्तिहरूले कसरी एकापसमा सहकार्य गर्दै सुधारका कार्यहरूलाई अगाडि बढाउनेछन् भन्ने कुरामा सबैको ध्यान केन्द्रित भएको छ।

​