国際交流員コラム2026.4

2025年、ネパールで大規模な抗議活動が起こりました。この運動の最大の特徴は、「Z世代」と呼ばれる若者たちが中心となって行われたことです。当初、この運動は「SNSの禁止に反対するデモ」であると報じられていましたが、それは必ずしも正しくありません。実際には、政府の腐敗（ふはい）や不正、そして社会への積もり積もった不満が原因で起こったものでした。
【※Z世代とは、1990年代半ばから2010年代初頭に生まれた、2026年時点で16歳〜30歳前後の若者世代を指します。スマートフォンやSNSが日常にある環境で育った「デジタルネイティブ」です。】

ネパールでは長年にわたり政治の不安定な状態が続き、国民の政治不信は深まるばかりでした。そんな中、SNSを通じて政治家や政府高官、その家族たちの贅沢な暮らしぶりが明らかになり、「その資金は一体どこから出ているのか」という疑念が急速に広がりました。
高級住宅や高級車、そしてTiktokやInstagramでセレブのような生活を自慢する政治家の子供たち。彼らが楽しむ豪華な海外旅行などの様子は、苦しい生活を送る一般市民の現実とかけ離れたものでした。こうした状況を受け、「政治家は国民のためではなく、私利私欲のために動いている」という国民の不満は、もはや抑えきれないほど強まっています。【※2026年1月時点の報告によると、ネパールの人口の20.27%が国定貧困ライン以下で生活しています。】

さらに、本来は学校や病院、道路などに使われるべき国のお金が、正しく使われていないのではないかという疑いもありました。そのため、生活はなかなか良くならず、人々の不満はどんどん大きくなっていました。
こうした状況の中で、経済の停滞は、若者の間にさらなる不満を募らせる原因となりました。特にネパールでは深刻な失業率の影響で、多くの若者が家族と離れ、借金をしてまで海外出稼ぎに行かざるを得ない状況が一般的になっています。しかし、教育水準の問題もあり、海外へ出たとしても質の高い仕事に就くのは難しいのが現状です。このような背景から、Z世代は「自分たちの力で国を変えたい」という強い思いを持つようになりました。

この「Gen Z運動」は当初、首都カトマンズで行われ、特定の指導者や統率されたルールを持たない、自然発生的で平和的な抗議活動でした。決して、政治的な権力争いを求めていたわけでもありません。
しかし、9月8日の朝に始まったこのデモは急速にエスカレートしました。多くの一般市民が加わって群衆が巨大化し、一部が過激化したことに対し、治安部隊は放水や催涙ガス、ゴム弾、さらには実弾を使用して鎮圧を図りました。その結果、70人以上の死者と、数百人の負傷者を出す悲劇となりました。批判を受けた一部の政治家が国外へ逃亡したというニュースも流れ、国民の怒りはさらに強まりました。

この活動の大きな意味は、若い世代が主体となって社会を変えようと動いたことです。Z世代は、自分たち、そして次世代の未来のために声を上げ、不正を許さない姿勢を示しました。
まとめると、2025年のネパールの抗議活動は、若者たちの強い不満と希望から生まれた運動でした。政府の腐敗や社会構造の問題が重なり、大きなうねりとなったのです。この出来事は、より公正で良い社会を求める人々の強い意志を示しています。

सन् २०२५ मा नेपालमा एउटा विशाल विरोध प्रदर्शन भयो। यस आन्दोलनको सबैभन्दा ठूलो विशेषता भनेको 'जेन जी' भनिने युवा पुस्ताको मुख्य सहभागिता थियो। सुरुमा यो आन्दोलनलाई "सामाजिक सञ्जाल (SNS) माथिको प्रतिबन्ध विरुद्धको प्रदर्शन" भनेर प्रचार गरिए पनि, त्यो पूर्ण सत्य थिएन। वास्तवमा, यो आन्दोलन सरकारको भ्रष्टाचार, अनियमितता र समाजमा व्याप्त लामो समयदेखिको असन्तोषका कारण उब्जिएको थियो।
【※ 'जेन जी' भन्नाले सन् १९९० को दशकको मध्यदेखि २०१० को दशकको सुरुवातसम्म जन्मेका युवाहरूलाई बुझिन्छ, जो सन् २०२६ सम्ममा १६ देखि ३० वर्ष उमेर समूहका छन्। उनीहरू स्मार्टफोन र सामाजिक सञ्जालसँगै हुर्किएका "डिजिटल नेटिभ" हुन्।】

नेपालमा लामो समयदेखि राजनीतिक अस्थिरता जारी छ, जसले गर्दा जनतामा राजनीतिप्रति अविश्वास गहिरिँदै गएको थियो। यस्तो अवस्थामा सामाजिक सञ्जालमार्फत नेताहरू, सरकारी उच्च अधिकारीहरू र उनीहरूका परिवारको विलासी जीवनशैली सार्वजनिक भयो। "यो पैसा कहाँबाट आयो?" भन्ने आशंका जनतामा तीव्र रूपमा फैलियो।
आलीशान बंगला, विलासी गाडी, र टिकटक वा इन्स्टाग्राममा सेलिब्रेटी जस्तै जीवन बिताइरहेका नेताका छोराछोरीहरू। उनीहरूले गर्ने महँगो विदेश भ्रमणका दृश्यहरू सामान्य नागरिकको कष्टकर जीवनभन्दा निकै टाढा थिए। "नेताहरू देश र जनताका लागि होइन, आफ्नै स्वार्थका लागि काम गरिरहेका छन्" भन्ने जनआक्रोश अब नियन्त्रण बाहिर पुगिसकेको थियो। 【※सन् २०२६ जनवरीको प्रतिवेदन अनुसार, नेपालको २०.२७ प्रतिशत जनसंख्या अझै पनि गरिबीको रेखामुनि छ।】

यसबाहेक, विद्यालय, अस्पताल र सडक निर्माणमा खर्च हुनुपर्ने राज्यको ढुकुटी सही ठाउँमा सदुपयोग नभएको आशंका पनि थियो। जसका कारण जनजीवनमा सुधार आउन सकेन र मानिसहरूको असन्तुष्टि झन् बढ्दै गयो।
यही परिस्थितिमा आर्थिक मन्दीले युवाहरूमा थप निराशा थप्यो। विशेषगरी नेपालमा बेरोजगारीको गम्भीर समस्याका कारण धेरै युवाहरू परिवार छोडेर, ऋण काढेर वैदेशिक रोजगारीमा जान बाध्य छन्। तर, नेपालको शिक्षा स्तर र दक्षताको कमीले गर्दा विदेशमा पनि राम्रो काम पाउन कठिन छ। यही परिवेशले गर्दा 'जेन जी' मा "हामी आफैंले देश परिवर्तन गर्नुपर्छ" भन्ने बलियो भावना जागृत भयो।

यो "जेन जी आन्दोलन" सुरुमा राजधानी काठमाडौंमा भएको थियो। यसको कुनै निश्चित नेता वा कडा नियमहरू थिएनन्; यो एउटा स्वतःस्फूर्त र शान्तिपूर्ण विद्रोह थियो। यो कुनै राजनीतिक सत्ता प्राप्तिको लडाईं पनि थिएन।
तर, सेप्टेम्बर ८ को बिहान सुरु भएको यो प्रदर्शन द्रुत रूपमा उग्र बन्यो। आम नागरिकहरूको ठूलो संख्या सहभागी भएपछि भीड विशाल भयो। केही स्थानमा प्रदर्शनकारी र सुरक्षाकर्मीबीच झडप हुँदा स्थिति नियन्त्रण गर्न सुरक्षा निकायले पानीको फोहोरा, अश्रु ग्यास, रबरको गोली र वास्तविक गोलीसमेत प्रहार गर्‍यो। परिणामस्वरुप, ७० जनाभन्दा बढीको मृत्यु भयो र सयौं मानिस घाइते भए। यसैबीच, आलोचना खेप्न नसकेर केही नेताहरू देश छोडेर भागेको खबरले जनताको आक्रोश झन् उत्कर्षमा पुग्यो।

यस आन्दोलनको ठूलो महत्त्व भनेको युवा पुस्ता आफैंले समाज परिवर्तनको नेतृत्व लिनु हो। 'जेन जी' ले आफ्नो र आगामी पुस्ताको भविष्यका लागि आवाज उठाए र भ्रष्टाचार विरुद्ध शून्य सहनशीलताको सन्देश दिए।
निष्कर्षमा, सन् २०२५ को नेपालको आन्दोलन युवाहरूको तीव्र असन्तोष र आशाबाट जन्मिएको एउटा लहर थियो। सरकारको भ्रष्टाचार र सामाजिक संरचनाका समस्याहरू मिलेर यो एउटा ठूलो जनविद्रोह बन्यो। यो घटनाले न्यायपूर्ण र राम्रो समाजको खोजीमा रहेका मानिसहरूको दृढ इच्छाशक्तिलाई दर्शाउँछ।

​